สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) เผยรายงาน Synergies between waste reduction, resource efficiency and energy systems decarbonisation เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2026 ตามคำขอของประธาน COP31 ประเมินว่ามาตรการสามกลุ่ม ได้แก่ การป้องกันขยะและใช้วัสดุอย่างมีประสิทธิภาพ การเก็บ คัดแยก และรีไซเคิล และการนำพลังงานกลับมาใช้จากของเสียที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลกได้มากกว่า 1.5 GtCO2e ต่อปีภายในปี 2035
ประเด็นสำคัญ
- ศักยภาพลดการปล่อย 1.5+ GtCO2e ต่อปี ภายในปี 2035
- การนำพลังงานกลับจากของเสียลดได้อย่างน้อย 0.6 GtCO2e ต่อปี
- เป้า COP31: ลดการเติบโตของขยะชุมชนลงครึ่งหนึ่งภายในปี 2035
- ลำดับความสำคัญ: ป้องกัน → ใช้ซ้ำ → รีไซเคิล ก่อนการผลิตพลังงาน
รายงานนี้สนับสนุนเป้าหมายของประธาน COP31 ที่ต้องการลดการเติบโตของขยะมูลฝอยชุมชนที่คาดการณ์ไว้ลงครึ่งหนึ่งภายในปี 2035 IEA ระบุว่าการนำพลังงานกลับมาใช้จากของเสียอย่างยั่งยืนอาจลดการปล่อยได้อย่างน้อย 0.6 GtCO2e ต่อปีในปี 2035 แต่ลำดับความสำคัญยังอยู่ที่การป้องกันขยะ การออกแบบให้ใช้วัสดุน้อยลง การใช้ซ้ำ และการรีไซเคิลก่อน ทั้งนี้ ตัวเลขทั้งหมดเป็นศักยภาพภายใต้ชุดมาตรการ ไม่ใช่ผลการลดที่เกิดขึ้นแล้ว
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
โรงไฟฟ้าขยะ (waste-to-energy) ช่วยจัดการของเสียที่เหลือและผลิตพลังงานได้ แต่หากออกแบบแรงจูงใจผิด อาจแย่งวัตถุดิบจากการรีไซเคิล หรือทำให้ระบบต้องพึ่งปริมาณขยะป้อนโรงงานในระยะยาว ผลการลดจริงจึงขึ้นอยู่กับการรั่วไหลของมีเทน ระบบเก็บขยะ เทคโนโลยีบำบัดไอเสีย ประสิทธิภาพการผลิตไฟฟ้าและความร้อน และการปล่อยจากหลุมฝังกลบที่ใช้เป็นฐานเปรียบเทียบ รายงานนี้จึงเป็นกรอบเศรษฐกิจหมุนเวียน ไม่ใช่เหตุผลสนับสนุนการเผาขยะทุกประเภท
ไทยเกี่ยวข้องอย่างไร
ไทยมีทั้งปัญหาขยะชุมชน หลุมฝังกลบ และโครงการโรงไฟฟ้าขยะ บทเรียนคือควรวัดผลทั้งระบบ ตั้งแต่ปริมาณขยะที่หลีกเลี่ยงได้ อัตรารีไซเคิล การดักจับมีเทน และพลังงานสุทธิที่ได้ พร้อมบังคับใช้มาตรฐานมลพิษและการเปิดเผยข้อมูล ทั้งนี้ สมมติฐานของ IEA ต้องนำมาเทียบกับองค์ประกอบขยะและโครงสร้างท้องถิ่นของไทยก่อนนำไปใช้
แหล่งอ้างอิง:
International Energy Agency. “Synergies between waste reduction, resource efficiency and energy systems decarbonisation.” 11 November 2026. iea.org
International Energy Agency. “Rethinking how the world uses resources can help cut waste, strengthen economies and lower emissions.” 11 November 2026. iea.org
ภาพประกอบจัดทำขึ้นเพื่อประกอบข่าว ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง
