สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) เปิดตัว Global Observatory on Energy Sector Resilience เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2026 เป็นศูนย์ข้อมูลและเครื่องมือวิเคราะห์ความเสี่ยงต่อโครงสร้างพื้นฐานพลังงานจากภัยธรรมชาติ อากาศสุดขั้ว การโจมตี และภัยไซเบอร์ รุ่นแรกเน้นระบบไฟฟ้าและสนับสนุนวาระการเปลี่ยนมาใช้ไฟฟ้าของ COP31 IEA ระบุว่าได้ติดตามเหตุไฟดับที่เชื่อมโยงกับอากาศรุนแรงและภัยธรรมชาติราว 3,000 เหตุในกว่า 150 ประเทศนับจากปี 2022
ประเด็นสำคัญ
- ไฟดับจากภัยธรรมชาติราว 3,000 เหตุ ใน 150+ ประเทศ ตั้งแต่ปี 2022
- ลูกค้าไฟฟ้าได้รับผลกระทบเฉลี่ย ~190 ล้านรายต่อปี
- สินทรัพย์ไฟฟ้าโลก ~30% เสี่ยงพายุหมุนเขตร้อน ~20% เสี่ยงคลื่นความร้อน 10%+ อยู่ในพื้นที่น้ำท่วม
เหตุการณ์ที่ติดตามทำให้ลูกค้าไฟฟ้าเฉลี่ยราว 190 ล้านรายต่อปีขาดไฟชั่วคราว เครื่องมือแผนที่ (atlas) ประเมินว่าสินทรัพย์ไฟฟ้าทั่วโลกราว 30% เผชิญพายุหมุนเขตร้อนในระดับต่าง ๆ ราว 20% เผชิญช่วงอากาศร้อนยาวนาน และมากกว่า 10% อยู่ในพื้นที่น้ำท่วม ตัวเลขเหล่านี้เป็นการประเมินการสัมผัสความเสี่ยง ไม่ใช่ความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงกับทุกสินทรัพย์ และวิธีนับลูกค้าอาจต่างกันในแต่ละประเทศ
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
เมื่อรถยนต์ อาคาร และอุตสาหกรรมหันมาใช้ไฟฟ้ามากขึ้น ผลกระทบจากไฟดับก็ขยายไปยังบริการปลายทางมากขึ้น ความยืดหยุ่นของระบบจึงต้องครอบคลุมการเสริมความแข็งแรงของสายส่ง การกระจายแหล่งผลิต ไมโครกริด ระบบกักเก็บพลังงาน การบริหารความต้องการใช้ไฟ การเริ่มเดินระบบหลังไฟดับทั้งหมด และแผนฟื้นฟู ทั้งนี้ แผนที่ความเสี่ยงอย่างเดียวยังตัดสินความเสี่ยงไม่ได้ เพราะความเปราะบางและความสามารถฟื้นตัวของแต่ละระบบต่างกัน
ไทยเกี่ยวข้องอย่างไร
ไทยเผชิญน้ำท่วม ความร้อน พายุ และความเสี่ยงไซเบอร์ เครื่องมือนี้ช่วยคัดกรองจุดเสี่ยงของโรงไฟฟ้า สถานีไฟฟ้า และสายส่งได้ในเบื้องต้น แต่ต้องใช้ร่วมกับข้อมูลระดับพื้นที่ของไทย ตัวชี้วัดที่ควรติดตามคือระยะเวลาไฟดับ จำนวนผู้ใช้ไฟที่ได้รับผลกระทบ และเวลาในการฟื้นฟูระบบ
แหล่งอ้างอิง:
International Energy Agency. “IEA launches Global Observatory to help strengthen energy sector resilience.” 10 November 2026. iea.org
International Energy Agency. “Global Observatory on Energy Sector Resilience.” accessed 11 November 2026. iea.org
ภาพประกอบจัดทำขึ้นเพื่อประกอบข่าว ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง
