Litgrid ผู้ดำเนินระบบส่งไฟฟ้าของลิทัวเนีย เผยแนวคิดการเดินระบบแบบแยกส่วน (isolated operation) เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2026 โดยเสนอแบ่งระบบไฟฟ้าทั่วประเทศเป็น 7 พื้นที่ หรือ “เกาะพลังงาน” (energy islands) ที่เดินระบบแยกกันได้หากโครงข่ายส่งหลัก 330 kV ขัดข้อง แผนนี้ต้องติดตั้งโรงไฟฟ้าใหม่อย่างน้อย 10 แห่ง ใกล้จุดสำคัญของระบบส่ง กำลังรวม 800 MW และตั้งเป้าพร้อมใช้งานภายในปี 2033
ประเด็นสำคัญ
- แบ่งโครงข่ายเป็น 7 เกาะพลังงาน
- โรงไฟฟ้าใหม่อย่างน้อย 10 แห่ง รวม 800 MW ภายในปี 2033
- ต้นทุนประเมินราว 880 ล้านยูโร (Reuters)
- สถานะ: อยู่ระหว่างรับฟังความคิดเห็น ยังไม่ใช่โครงการที่อนุมัติทุกแห่ง
Litgrid ต้องการหน่วยผลิตที่เริ่มเดินเครื่องได้ภายใน 30 นาที ปรับกำลังได้ยืดหยุ่น และเดินต่อเนื่องได้นานถึงสองสัปดาห์ในภาวะฉุกเฉิน Reuters รายงานว่าเทคโนโลยีมีแนวโน้มเป็นโรงไฟฟ้าก๊าซ แม้การประมูลจะไม่กำหนดชนิดเชื้อเพลิง เอกชนจะเป็นผู้ลงทุนและขายไฟในตลาดตามปกติ พร้อมได้รับค่าตอบแทนแยกสำหรับความพร้อมในภาวะฉุกเฉิน การออกแบบนี้ได้บทเรียนจากระบบไฟฟ้ายูเครนที่ต้องรับมือการโจมตีและการแยกส่วนของโครงข่าย
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
“เกาะพลังงาน” ในที่นี้หมายถึงเขตโครงข่ายที่เดินระบบแยกได้ ไม่ใช่เกาะทางภูมิศาสตร์ ความต้องการเดินเครื่องนานสองสัปดาห์ทำให้ระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) อย่างเดียวอาจไม่พอ แต่ใช้ร่วมกับระบบกักเก็บ การบริหารความต้องการใช้ไฟ และไมโครกริดพลังงานหมุนเวียน เพื่อลดชั่วโมงการใช้ก๊าซได้ ประเด็นสำคัญคือโครงสร้างค่าความพร้อม มาตรฐานการเริ่มเดินระบบจากภาวะไฟดับทั้งหมด (black start) เชื้อเพลิงสำรอง และการทดสอบการแยกระบบ โดยไม่เพิ่มภาระค่าไฟเกินจำเป็น
ไทยเกี่ยวข้องอย่างไร
ไทยเผชิญความเสี่ยงจากพายุ น้ำท่วม ภัยไซเบอร์ และจุดวิกฤตของระบบส่ง บทเรียนจากลิทัวเนียคือการประเมินความยืดหยุ่นของระบบไฟฟ้ารายพื้นที่ แทนการพึ่งกำลังผลิตสำรองระดับประเทศเพียงตัวเลขเดียว การไฟฟ้าและนิคมอุตสาหกรรมสามารถนำแนวคิดการแบ่งส่วนโครงข่าย ไมโครกริด และการจัดหากำลังผลิตสำหรับ black start มาประยุกต์ได้ โดยต้องเทียบต้นทุนกับประโยชน์ที่ได้
แหล่งอ้างอิง:
Ministry of Energy of Lithuania. “Litgrid presents energy island model for isolated operation.” 10 November 2026. enmin.lrv.lt
Litgrid. “Public consultation on the Concept for isolated operation services of the Lithuanian electricity system.” 10 November 2026. litgrid.eu
Reuters. “Security fears push Lithuania toward gas-backed power despite climate goals.” 10 November 2026. reuters.com
ภาพประกอบจัดทำขึ้นเพื่อประกอบข่าว ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง
