ทบวงพลังงานหมุนเวียนระหว่างประเทศ (IRENA) เผยข้อมูลเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2026 ระหว่าง COP31 ว่าบริษัทสาธารณูปโภคชั้นนำสร้างโครงข่ายไฟฟ้าใหม่รวมมากกว่า 21,000 กิโลเมตรในปี 2025 ซึ่งเป็นอัตราสูงสุดเป็นประวัติการณ์ และเงินลงทุนด้านการเปลี่ยนผ่านพลังงานของกลุ่มนี้เพิ่มเป็นมากกว่า 156,000 ล้านดอลลาร์ต่อปี ข้อมูลมาจากการติดตามความคืบหน้าของ Utilities for Net Zero Alliance (UNEZA)
ประเด็นสำคัญ
- โครงข่ายใหม่ 21,000+ กม. ในปี 2025 (สูงสุดเป็นประวัติการณ์)
- เงินลงทุนเปลี่ยนผ่าน 156,000+ ล้านดอลลาร์ต่อปี
- เป้าหมายโลก: ขยาย/ปรับปรุงโครงข่าย 80 ล้าน กม. ภายในปี 2040
- ตัวเลขครอบคลุมเฉพาะสมาชิก UNEZA ไม่ใช่ยอดรวมทั้งโลก
โครงข่ายเป็นข้อจำกัดสำคัญของการเพิ่มพลังงานหมุนเวียนและการเปลี่ยนมาใช้ไฟฟ้า เพราะโครงการผลิตไฟฟ้าจำนวนมากยังรอเชื่อมต่อ IRENA เชื่อมความคืบหน้าของบริษัทสาธารณูปโภคเข้ากับเป้าหมายขยายหรือปรับปรุงโครงข่าย 80 ล้านกิโลเมตรภายในปี 2040 ทั้งนี้ ตัวเลข 21,000 กิโลเมตรคือผลงานปี 2025 ส่วน 156,000 ล้านดอลลาร์ต่อปีคือการลงทุนด้านการเปลี่ยนผ่านทั้งหมดของสมาชิก ไม่ใช่ค่าก่อสร้างสายส่ง 21,000 กิโลเมตรโดยตรง และไม่ใช่ยอดรวมการลงทุนโครงข่ายทั่วโลก
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
การเร่งสร้างสายส่งเพียงอย่างเดียวยังไม่พอ ระบบต้องเพิ่มสถานีไฟฟ้า ระบบควบคุมดิจิทัล การตอบสนองด้านความต้องการใช้ไฟ และระบบกักเก็บพลังงาน เพื่อใช้สินทรัพย์เดิมให้คุ้มค่า ข้อมูลนี้ชี้ว่าบริษัทสาธารณูปโภคเริ่มเร่งลงทุน แต่เป้าหมายเพิ่มสัดส่วนไฟฟ้าเป็น 35% ภายในปี 2035 จะสร้างแรงกดดันอีกมาก ตัวชี้วัดที่ควรติดตามคือเวลารอเชื่อมต่อ ต้นทุนความแออัดของระบบส่ง การตัดลดการผลิต (curtailment) และกำลังส่งที่ใช้งานได้จริง ไม่ใช่เฉพาะระยะทางสายใหม่
ไทยเกี่ยวข้องอย่างไร
ไทยต้องเตรียมระบบส่งและจำหน่ายให้รองรับโซลาร์แบบกระจายตัว EV ดาต้าเซ็นเตอร์ และโหลดอุตสาหกรรมใหม่ บทเรียนจาก UNEZA คือการเปิดเผยตัวชี้วัดการลงทุนควบคู่กับผลลัพธ์ของระบบเป็นรายปี เช่น กำลังผลิตที่เชื่อมต่อได้เร็วขึ้นและระยะเวลาไฟฟ้าขัดข้องที่ลดลง ทั้งนี้ การเปรียบเทียบกับ กฟผ. กฟน. หรือ กฟภ. ต้องดูวิธีการเก็บข้อมูลและรายชื่อสมาชิกประกอบ
แหล่งอ้างอิง:
International Renewable Energy Agency. “Utilities deliver record 21,000 kms of new grid as transition investment rises to more than $156 billion per year.” 10 November 2026. irena.org
International Renewable Energy Agency. “Powering the World’s Electrification Ambition Through Next-Generation Grids at COP31.” 10 November 2026. irena.org
ภาพประกอบจัดทำขึ้นเพื่อประกอบข่าว ไม่ใช่ภาพจากเหตุการณ์จริง
